Emerytura pomostowa jest okresowym świadczeniem typu emerytalnego, przysługującym od osiągnięcia wieku uprawniającego do otrzymania emerytury pomostowej do osiągnięcia pełnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn). Wynosi 100 proc. potencjalnej emerytury obliczonej dla osoby w wieku 60 lat i jest waloryzowana według tych samych zasad co emerytury i renty z FUS. Z prawa do emerytury pomostowej mogą skorzystać jedynie osoby wykonujące prace o szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach, wymienione w ustawie.
Żeby przejść na emeryturę pomostową należy spełnić warunki dotyczące: wieku i stażu pracy (w tym stażu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze).
Podstawowe znaczenie odgrywa kryterium wieku. Emerytury pomostowe nie obejmują osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. Osoby urodzone później uzyskają prawo do emerytury pomostowej po ukończeniu 55 lat w przypadku kobiet i 60 w przypadku mężczyzn, choć w niektórych przypadkach przejście na emeryturę pomostową możliwe jest jeszcze wcześniej, nawet na dziesięć lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego.
Poza odpowiednim wiekiem, trzeba także posiadać odpowiedni staż ubezpieczeniowy (20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn), staż pracy w warunkach szczególnych lub przy wykonywaniu pracy o szczególnym charakterze, wynoszący generalnie co najmniej 15 lat a w wyjątkowych przypadkach - 10 lat.
Kolejnym warunkiem jest wymóg wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 r. Ponadto, praca ta musi być wykonywana po 31 grudnia 2008 r.
W pierwszych latach obowiązywania ustawy około 5 tys. osób rocznie rozpocznie pobieranie emerytur pomostowych. Ponieważ system ma mieć charakter wygasający, a maksymalny czas pobierania świadczenia to 5 lub 10 lat (w zależności od rodzaju wykonywanej pracy), to po początkowym wzroście liczby świadczeniobiorców, liczba uprawnionych będzie malała.
Ustawa przewiduje także rekompensaty dla osób, które pracowały w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale nie nabyły prawa do wcześniejszej emerytury ustalanej na dotychczasowych zasadach, ani też nie spełniają warunków do otrzymania emerytury pomostowej. przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli na dzień 1 stycznia 2009 r. okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wynoszący co najmniej 15 lat. Ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego składany równolegle z wnioskiem o emeryturę. Przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego.
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wyliczyło, że emerytury pomostowe będą kosztować w latach 2009-2040 około 12,7 mld zł. W większości finansowane będą z budżetu państwa. Jednak część kosztów pokryją pracodawcy ze składki, która wynosi 1,5 proc. podstawy wymiaru, czyli pobieranego wynagrodzenia. W roku 2010 składka pracodawców pozwoli na sfinansowanie około 50 proc. kosztów rocznych wypłat emerytur pomostowych, natomiast już w roku 2020 będzie to zaledwie 7,5 proc. całej wypłaty emerytur pomostowych.
Wydatki związane z wypłacaniem emerytur pomostowych będą początkowo relatywnie niewielkie, następnie wraz ze wzrostem liczby uprawnionych będą rosnąć, a po roku 2026 zaczną maleć, w miarę jak większość osób objętych emeryturami pomostowymi osiągnie wiek emerytalny i przejdzie na emeryturę w powszechnym systemie.