Prace nad definicjami i wykazem prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze w ustawie o emeryturach pomostowych trwają od 1999 r. W dniu 4 grudnia 1998 r. powołana została specjalna
Komisję Ekspertów do Spraw Uprawnień do Obniżonego Wieku Emerytalnego Osób Zatrudnionych w Szczególnych Warunkach lub o Szczególnym Charakterze, której celem było opracowanie nowej definicji prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze oraz określenie rodzajów prac, których wykonywanie powinno uprawniać do wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej. W swoich pracach Komisja, w skład której weszli eksperci z instytutów medycyny i ochrony pracy kierowała się wyłącznie aspektami ochrony zdrowia. Wyniki swych prac komisja przedstawiła w raporcie z 9 kwietnia 1999r. Na zamówienie resortu z 2002 r. Centralny Instytut Ochrony Pracy przeprowadził badanie charakterystyk populacji osób wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Badania przeprowadzone przez CIOP, wykonane miedzy innymi w oparciu o bezpośrednie wizyty w zakładach pracy, pozwoliły na precyzyjne określenie grup zawodowych zatrudnionych w ekstremalnych warunkach środowiska pracy.

W 2005 r. powołany został kolejny Zespół Ekspertów Medycyny Pracy do Spraw Zweryfikowania Wykazu Rodzajów Prac w Szczególnych Warunkach i Wykazu Prac o Szczególnym Charakterze. Wyniki pracy tego zespołu, w postaci m. in. zmodyfikowanych definicji prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze, zostały przestawione w raporcie z kwietnia 2006 r.

W oparciu o wyniki tych ostateczne wykazy zostały przygotowane w 2008 r. przez ekspertów medycyny i ochrony pracy w ramach specjalnego zespołu powołanego przez Komisję Trójstronną.