Zgodnie z art. 39 Kodeksu pracy, pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.

Kodeks pracy nie zawiera definicji „wieku emerytalnego”, natomiast w dotychczasowej interpretacji tego przepisu prezentowanej przez doktrynę i  potwierdzonej orzecznictwem Sądu Najwyższego,  „wiek emerytalny”, o którym mowa w powołanym przepisie oznacza „wiek  emerytalny”  określony  przepisami  ustawy  z  dnia 17  grudnia 1998 r. o  emeryturach  i  rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz.353, z późn. zm.). W myśl tych przepisów „wiekiem emerytalnym” jest wiek 60 lat  dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Ponadto przepisy  ustawy  przewidują   niższy  „wiek emerytalny”  dla   osób, urodzonych  przed  dniem  1 stycznia 1949 r. (art.32 ustawy), jak  i  niektórych osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. (na zasadach określonych w art. 46 lub 184 ustawy), będących  pracownikami  zatrudnionymi  w  szczególnych  warunkach  lub w szczególnym charakterze, których warunki (w zakresie wieku emerytalnego i stażu pracy – zarówno szczególnego, jak i ogólnego)  uprawniające do emerytury, określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43, z późn. zm.). Przepisy  tego  rozporządzenia określają niższy od  powszechnego  „wiek  emerytalny” zarówno  dla   kobiet jak i  dla mężczyzn, np.  55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn.

W   świetle  powyższego  stanu prawnego  ochrona  trwałości zatrudnienia, o której  mowa w art. 39 Kodeksu pracy obejmuje kobiety w wieku 56 - 60 lat, mężczyzn w wieku 61-65 lat  oraz kobiety i mężczyzn na 4 lata przed upływem wieku emerytalnego, określonego dla danej grupy  zatrudnionych  w  powołanym wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., np. kobiety  w wieku od 51-55 lat i mężczyzn w wieku 56-60 lat.

W związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) pojawiły się pytania  dotyczące możliwości objęcia szczególną ochroną trwałości stosunku pracy, określoną w art. 39 Kodeksu pracy, pracowników w okresie 4 lat przed osiągnięciem wieku uprawniającego do emerytury pomostowej. Prawo do tej emerytury, zgodnie z art. 4 pkt 3 powołanej ustawy, przysługuje - co do zasady – po osiągnięciu wieku co najmniej 55 lat w przypadku kobiet i co najmniej 60 lat w przypadku mężczyzn  (dla  niektórych  grup ubezpieczonych  wiek  ten  wynosi  50 lat dla  kobiet i 55 lat  dla mężczyzn). Wysokość  emerytury  pomostowej  określana jest  zgodnie  z  formułą  zawartą w art. 14 ustawy o emeryturach pomostowych, odrębną od tej, jaka jest stosowana w przypadku obliczania emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

 Podkreślić należy, że ubezpieczony, który uzyskał prawo do emerytury pomostowej nie może pobierać tego świadczenia po ukończeniu ”wieku emerytalnego”. Jest to zatem świadczenie okresowe, do którego prawo ustaje z dniem osiągnięcia przez uprawnionego „wieku emerytalnego”, tj. 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn (art.16 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych).

Wieku, w  którym  powstaje  prawo do emerytury  pomostowej  nie  można  zatem  uznać  za „normalny wiek  emerytalny” dla osób wykonujących  pracę w szczególnych  warunkach  lub o szczególnym  charakterze,  w   rozumieniu   przepisów   ustawy  o emeryturach  pomostowych (vide: wyrok SN z dnia 28 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 141/01, OSNAPiPUS 2002/15/6).

Osiągnięcie wieku uprawniającego do emerytury pomostowej, wraz ze spełnieniem pozostałych warunków wymaganych do ustalenia tego świadczenia, nie powoduje, jak to miało miejsce (i jeszcze ma  nadal) w przypadku stosowania przepisów powołanego wyżej rozporządzenia  Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. - jednorazowego ustalenia emerytury (według takiej samej formuły, jak w przypadku emerytury z tytułu osiągnięcia „wieku emerytalnego”), która byłaby pobierana przez ubezpieczonego do chwili jego śmierci. Spełnienie przesłanek określonych w ustawie o emeryturach pomostowych, skutkuje jedynie możliwością ubiegania się o ustalenie świadczenia okresowego (ustawowo  określonego jako „emerytura pomostowa”), które po osiągnięciu 60 lat  przez kobietę lub 65 lat przez mężczyznę, może być zastąpione  emeryturą  obliczoną  według  zasad  określonych  w  art. 26  ustawy  o  emeryturach i rentach z FUS, różniących się od zasad stosowanych przy obliczeniu wysokości emerytury pomostowej.

Mając na uwadze powyższy stan prawny, uzasadniony jest pogląd, że skoro wiek uprawniający do emerytury pomostowej nie jest „wiekiem emerytalnym” w rozumieniu przepisów  ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, to pracownicy  uprawnieni do emerytury pomostowej, w okresie 4 lat przed nabyciem prawa do tej emerytury, nie są objęci ochroną przewidzianą w art.39 Kodeksu pracy.  Natomiast   ochrona   taka   będzie  im  przysługiwała   przed   nabyciem  prawa  do  emerytury   z   Funduszu  Ubezpieczeń  Społecznych, tj. kobietom  w  wieku  56-60  lat  oraz  mężczyznom  w wieku 61-65 lat.